Қант диабеті (ҚД) — организм қандағы қант деңгейін қалыпты реттей алмайтын созылмалы ауру. Негізгі екі түрі бар:
- 1 типті ҚД — инсулин жетіспеушілігінен туындайды, көбінесе бала немесе жасөспірім жасында дамиды.
- 2 типті ҚД — жасушалардың инсулинге сезімталдығы бұзылуымен байланысты, көбінесе ересектерде және артық салмақты адамдарда кездеседі.
Белгілері
Қант диабетінің негізгі белгілері:
- Күшті шөлдеу және ауыздың құрғауы
- Жиі зәр шығару
- Түсініксіз салмақ жоғалту немесе жинау
- Жаралардың баяу жазылуы
2 типті ҚД даму қаупін арттыратын факторлар
- Семіздік және аз қозғалысты өмір салты
- Тұқым қуалайтын бейімділік
- Дұрыс тамақтанбау
- 45 жастан жоғары жас
Мүмкін болатын асқынулар
Қант диабетін бақыламаса, ауыр асқынулар дамуы мүмкін:
- Жүрек-қан тамырлары аурулары — инфаркт, инсульт, атеросклероз
- Бүйрек зақымдануы (диабеттік нефропатия)
- Көз проблемалары (диабеттік ретинопатия), соның ішінде соқырлыққа дейін
- Нейропатия — нервтердің зақымдануы, әсіресе төменгі аяқтарда
- Терінің проблемалары және жаралардың баяу жазылуы, инфекция қаупі
- Диабеттік кетоацидоз — инсулин жетіспеушілігінде (көбінесе 1 типте) өткір жағдай
Алдын алу және бақылау
- Дұрыс тамақтану — тез сіңетін көмірсуларды шектеу, талшықты көбірек тұтыну
- Физикалық белсенділік — жүйелі жаттығулар 2 типті ҚД қаупін азайтады
- Салмақ пен қандағы қантты бақылау — дәрігерде жүйелі тексерулер
- Темекі мен алкогольден бас тарту
Қорытынды
Қант диабеті тұрақты бақылауды талап етеді. Дұрыс өмір салты, уақытылы диагностика және емдеу қандағы қант деңгейін қалыпта сақтауға және асқынулар қаупін едәуір төмендетуге көмектеседі.